بعد از شکست سهمگین مایک لازاریدیس و جان بالسیلیه، مدیرعاملان پیشین و موسسان شرکت RIM درحفظ سهم بازار، نادیده گرفتن حضور آیفون و پس از آن اندروید و رهبری نامناسب برای هدایت محصولات به سمت نیازهای بازار در کنار افت شدید سهام شرکت RIM باعث شد بسیاری قانع شوند که این دیگر آخر راه است.

شکست یک شرکت موفق در حوزه تکنولوژی ، مخصوصا آن دسته ای که با بازار بسیار فعال و متغیر مصرف کننده نهایی سر و کار دارند و نه با سازمانهای بزرگ و ساکن، چیز تازه ای نیست. شرکتهایی مانند نوکیا ، سونی، اچ تی سی و بسیاری دیگر از شرکت های مشابه به این مشکلات عمده برخورد داشته اند و هر یک به صورتی قصد فرار از این شکست را دارند. یکی مانند سونی تمرکز خود را روی بازارهای موفق خود هدایت می کند و به یک باره میلیاردها دلار سرمایه گذاری انجام می دهد ، شرکتی همانند نوکیا از تولید سیستم عامل و هزینه های گزاف آن سر باز می زند، هزاران کارمند را اخراج می کند و سیستم عامل خود را به یک شرکت دیگر برون سپاری می نماید و شرکتی همانند اچ تی سی از تعداد بی حد و اندازه محصولات خود می کاهد و روی تعداد کمتر محصول تمرکز می کند. اما شرکتهایی همانند Palm نیز وجود دارند که دیگر در بین ما نیستند که حتی راه حلی ارایه کنند، پس نباید همیشه به آینده خوشبین بود. در ادامه خواهید دید که خوشبینی به آینده ی شرکت ریم آنچنان که تصور می کنید دور از ذهن نیست و این شرکت با شرکتهایی مانند Palm بسیار متفاوت است.

حال شرکت RIM چه راه حلی برای این معضل دارد؟ بسیاری معتقد بودند دلیل اصلی شکست، ضعیف بودن سخت افزار این شرکت می باشد.

بسیاری دیگر بر این باور بودند که سیستم عامل این شرکت در مقابل رقبا تبدیل به یک شوخی شده است. و در کنار آنها دلایل دیگری همانند سوء مدیریت که همگی درست به نظر می رسند.

پس راه حل به یک یا دو بخش ختم نمی شود، این شرکت نیاز به یک انقلاب در تمامی بخشها دارد، از طراحی رابط کاربری گرفته تا سخت افزار، از استراتژی کلی گرفته تا روش بازاریابی و برند سازی، و هر آنچه قبلا باعث ضعف بوده است. در همین راستا لازاریدیس برکنار شد و Heins مدیر این شرکت شد، و بسیاری از پست های کلیدی به افراد جدید داده شد تا روح تازه ای در رهبری این سازمان دمیده شود. از این پس دیگر تمرکز بلک بری به ارایه یک محصول بسته و لوکس نیست که تنها غشر خاصی را هدف قرار دهد. دیگر بلک بری خود را یک محصول بی رقیب نمی داند و به ضعف های خود آگاه شده است.

در بخش نخست این مقاله به تغییراتی که سیستم عامل بلک بری ۱۰ نسبت به نسخه ۷ داشته است خواهیم پرداخت، و اینکه این شرکت چه قدم هایی را برای تبدیل شدن سیستم عامل بلک بری به یک بازیگر اصلی در بازار برداشته است را بیان خواهیم نمود.

اولین قدم : ظاهری جدید و آراسته و بهینه سازی شده برای سیستم لمسی

یکی از مهمترین انتقادات به بلک بری، ظاهر قدیمی سیستم عامل نسخه ۷ (نسخه قبل از ۱۰) بوده است. در نسخه ۱۰ همه چیز تغییر کرده است. ظاهری مدرن تر و سیستم عاملی مبتنی بر UNIX از نوع QNX که سال ها در خودروها استفاده شده است. بر اساس آن چیزی که Heins، مدیر عامل جدید RIM در همایش بلک بری نشان داد، این ظاهر، میانگینی از تمام سیستم عامل های موفق است و باید گفت که خیلی زیرکانه نقاط قوت تمام رقبا را در کنار ایده های ناب جدید قرار داده اند.

صفحه اصلی (Home Screen) از آیکون های بزرگتری تشکیل شده است که هم شما را به اپلیکیشن مورد نظر هدایت می کنند و هم اطلاعات لحظه ای را نشان می دهند. هم ظاهر و هم باطن این سیستم عامل برای دستگاه های لمسی طراحی شده است و تمامی نکات و ایده ها از آیکونهای بزرگ و سیستم مالتی تسکینگ گرفته تا Gesture های فراوان، با نگرش یک سیستم لمسی ایجاد شده است.

قدم دوم : روان بودن و سرعت عمل

شرکت RIM بر روی Multitasking بسیار کار کرده است و نمونه کارهای این شرکت را می توان در سیستم عامل روی Playbook، تبلت این شرکت مشاهده کرد. ایده ای که این شرکت در این رابطه دارد با نام Flow View خوانده می شود . این ایده به این معنا می باشد که شما اپلیکیشن ها را در سیستم عامل یکپارچه کرده اید، و برای کار کردن با یک اپ نیازی به رها کردن کار دیگر ندارید، و نیازی به بستن برنامه فعلی خود برای چک کردن کارهای دیگر نخواهید داشت. این کار شباهت بسیاری به ایده مایکروسافت در رابط کاربری Metro دارد که به کاربران اجازه می دهد که کار فعلی خود را در کنار صفحه قرار دهند و در قسمت دیگری از صفحه نمایش همزمان کار دیگری انجام دهند. البته تبلت گلکسی نوت 10.1 هم این ایده را با تقسیم صفحه نمایش به دو بخش مساوی انجام داده که از لحاظ نرم افزاری اشکالات فراوانی دارد و به دلیل تاخیر ۱ تا ۲ ثانیه ای نمی تواند درست عمل کند و حس Multitasking را به شما القا نماید.

قدم سوم : انقلاب در سیستم ارسال و دریافت پیام

این کار به این سادگی ها هم امکان پذیر نیست، چون همه رقبا به شدت در این زمینه تجربه دارند و روی جنبه های مختلف این مسئله مهم سالها بهبود و به روزرسانی انجام داده اند. اما اگر تصور می کنید که بلک بری نمی تواند تمام ذهنیت های شما را نسبت به این مسئله تغییر دهد اشتباه می کنید. شرکت RIM با ارایه نوآوری های فراوان توانسته با کاربر ارتباط بهینه تری داشته باشد.

اولین نکته بهبود سیستم Inbox جامع است که تمام پیامهای متعلق به اکانتهای متفاوت را در یک جا و با رابط کاربری بسیار پیشرفته در اختیار شما قرار می دهد.

دومین تغییر ، سیستم صفحه کلید مجازی هوشمند این شرکت است که برای اولین بار توسط این شرکت ارایه شده و واقعا می تواند تحولی در تایپ پیام ایجاد نماید. سیستم این صفحه کلید مجازی به این صورت است کلمه ای را که شما در نظر دارید پیشبینی می کند، سپس در همان لحظه این کلمات را روی حروف مربوطه قرار می دهد. بطور مثال اگر شما در ابتدا H را تایپ کنید، در بالای حرف e کلمه Hello قرار داده میشود و شما با کشیدن انگشت خود از روی دکمه e به سمت بالا به این کلمه دسترسی خواهید داشت و با کشیدن افقی دست این کلمه حذف خواهد شد. در ویدیو ی این مقاله نیز میتوانید این امکان را مشاهده کنید.

قدم چهارم : رابط کاربری هماهنگ با نیاز کاربر

شرکت RIM تنها به تغییر صفحه کلید قناعت نکرده و Gesture های فراوانی را در سیستم عامل نسخه 10 بلک بری قرار داده است. مثلا اگر هنگام چک کردن ایمیل کسی تماس بگیرد، این تماس به صورت یک تب جداگانه از بالای صفحه تا وسط تصویر می آید و شما می توانید برای پاسخ آن را به سمت پایین و برای رد کردن تماس آن را به بالا هدایت کنید. به گفته مدیران این شرکت ایده های فراوانی در برنامه های مختلف این سیستم عامل به وجود آمده است که همگی در جهت ارتباط بهتر با کاربر و سهولت فهم کاربرد آنها می باشند.

عنصر جالب دیگر این است که به گفته شرکت RIM این سیستم عامل به مرور زمان به کاربر خود اجین می شود و بر اساس روشی که کاربر از آن استفاده نموده ، او هم تغییر میکند. به طور مثال صفحه کلید این شرکت به نحوه ی تایپ شما توجه می کند و کم کم به شیوه ای تغییر می کند که شما راحت تر تایپ کنید و سرعت عمل تان افزایش یابد.

البته این شرکت جزییات بیشتری در این زمینه منتشر نکرده است و وعده اطلاعات بیشتر را در آینده نزدیک داده است.

حمایت از توسعه دهندگان نرم افزار و شکل گیری اکوسیستمu202c

تمام تغییرات ذکر شده مربوط به سیستم عامل بود، اما یک سیستم عامل خوب بدون داشتن اپلیکیشن می تواند موفق باشد؟ سیاست جدید شرکت RIM در راستای حمایت از توسعه دهندگان و جلب نظر آنها به این بازار جنبه های متفاوتی دارد که در زیر آمده است:

• تضمین درآمد 10 هزار دلاری برای توسعه دهندگان، که البته این اپلیکیشن حداقل باید 1000 دلار درامد داشته باشد تا برای این تضمین پذیرفته شود. بنابراین اپلیکیشن های بی کیفیت از این امتیاز نمی توانند استفاده کنند.
• جنبه بعدی استفاده از سیستم QNX است که بر روی تمامی محصولات بلک بری اجرا می شود و نیازی به بهینه سازی میان محصولات بلک بری نیست. در این سیستم فریم ورکی به توسعه دهندگان ارایه می شود که به API های سطح پایین تر دسترسی داشته باشند و راحت تر اپلیکیشن خود را بهینه سازی کنند.
• مورد بعدی پشتیبانی بی چون چرا ازHTML5 است که به گفته مدیران این شرکت، یک نرم افزار HTML5 همانند یک اپلیکیشن Native عمل خواهد کرد.
• اپلیکیشن های سازمانی بازار جداگانه ای خواهند داشت و کارمندان نمی توانند آنها را از دستگاه خود حذف کنند
• و بسیاری از امتیازات دیگر ...

u202bسخت افزار قدرتمندu202c

این سیاست ها تا حد زیادی بازار بلک بری را جذاب خواهد کرد و به توسعه دهندگان اطمینان خاطر بیشتری خواهد داد. اما حال این سوال مطرح می شود که یک سیستم عامل خوب و یک بازار پر رونق اپلیکیشن بدون سخت افزار مناسب می تواند بازار را فتح کند؟ در همین رابطه شرکتRIM اعلام نموده که رزولوشن صفحه نمایش این سیستم عامل دو حالت ۷۲۰×۱۲۸۰ و ۷۲۰×۷۲۰ (برای محصولات دارای کی بورد فیزیکی) خواهد داشت و آن دسته از محصولات که فقط از سیستم لمسی بهره می برند تنها با رزولوشن HD به بازار عرضه خواهند شد.

نکته بعدی در مورد سخت افزار پردازنده است، با این که هنوز سخنی از محصول نهایی به میان نیامده، اما نسخه پیش نمایشی که به توسعه دهندگان داده شده دارای یک پردازنده قدرتمند است. این دستگاه از آخرین پردازنده شرکت کوالکام Snapdragon S4 Pro MSM8960T با فرکانس 1.5 گیگاهرتز بهره می برد که قدرتمند ترین پردازنده در تاریخ گوشی های بلک بری می باشد.

u202bآینده ی بلک بریu202c

تکه های این پازل که راه نجات شرکت RIM هستند یک به یک شکل می گیرند و در جای خود قرار خواهند گرفت، اما یک مسئله هنوز مشخص نیست و آن سیاست کلی این شرکت است. آیا همانند گذشته و مشابه شرکت اپل، این شرکت به سیستم بسته نرم افزار و سخت افزار خود اتکا خواهد کرد؟ پاسخ هنوز معلوم نیست. هاینز، مدیر عامل جدید این شرکت اعلام کرده که با آغوش باز گواهی استفاده از سیستم عامل بلک بری ۱۰ را به شرکت های دیگر خواهد داد، البته اگر آنها درخواست کنند.

در این میان، شایعاتی وجود داشته که سامسونگ قصد خرید کلی شرکت RIM را دارد که بعدا توسط سامسونگ رد شد. اما به نظر من فکر خرید RIM به هیچ عنوان کار غیر معقولی برای سامسونگ نیست. شرکت سامسونگ در چند سال اخیر به دنبال سیستم عاملی درخور و شایسته نام خود بوده است، ولی با Bada نتوانست به هیچ وجه موفق باشد، حال به سیستم عامل TIZEN روی آورده و می خواهد آن را با Bada ترکیب کند. اما آیا این کار واقعا برای ارایه یک سیستم عامل در حد و اندازه اندروید و iOS کافیست؟ حتی خود سامسونگ به این موضوع اعتراف نموده و برنامه استفاده از TIZEN را به سال بعد موکول کرده است.

نکته اینجاست که سامسونگ به عنوان تنها شرکت سازنده موبایل به غیر از اپل که سود دهی کافی دارد، می تواند تنها گزینه برای خرید شرکت ریم باشد، ولی بعید است این شرکت گواهی استفاده از سیستم عامل آن را خریداری کند. چون قصد سامسونگ از داشتن یک سیستم عامل جدید، متفاوت بودن است و نه فقط ارایه یک محصول بهتر در میان رقبای دیگر. با این حال شرکتهایی مانند سونی و یا اچ تی سی ممکن است دست به این کار بزنند ، درخواست گواهی بدهند و گوشی هایی بر پایه سیستم عامل بلک بری بسازند. باید منتظر بود و نظر کارشناسان را در مورد سیستم عامل جدید جویا شد. بدون نظر مساعد و موفقیت اولیه نسخه ۱۰ بلک بری، بعید است که شرکت های سازنده گوشی که جدیدا یا سودی نداشته اند و یا ضرر داده اند، به سراغ یک ریسک جدید بروند. همانطور که سونی در تولید گوشی های ویندوز فون ۷ اقدامی نکرد و ال جی نیز بعد از چند ماه از این کار انصراف داد، و به نظر می رسد کلا این شرکت ها دیگر اهل ریسک نمی باشند.

u202bمزیت بلک بری نسبت به iOS و اندرویدu202c

حال چرا ما باید به سیتسم عامل بلک بری ۱۰ خوشبین باشیم؟ پاسخ به این راحتی ها نیست. بعد از گذشت چند سال از انقلاب تلفن های هوشمند توسط اپل و ادامه این راه توسط گوگل، در حال حاضر بازار نیز کم کم نیازهای خود را بهتر می شناسد. دیگر خریداران با دانش بیشتر خرید می کنند و شرکتها مجبورند که با نیازهای جامعه هماهنگ شوند.

در همین راستا اپل به دنبال صفحه نمایش بزرگ تر است و گوگل کم کم به سمت سیاست تک قطبی شدن خودش در بازار اندروید و یکپارچگی سخت افزار و نرم افزار پیش می رود. ولی بلک بری می تواند تمام این نیازها را بدون نگرانی از اینرسی بازار به یک باره ارایه کند. می تواند دیگر نگران مهاجرت مشتریان گذشته نباشد، نگران صدمه به چهره برند خود نباشد، چون دوباره از صفر مسیر را آغاز خواهد کرد.

اپل یک شبه نمی تواند امکانات وسیع و انعطاف پذیری اندروید را در خود ایجاد کند، و اندروید نمی تواند Fragmentation و مشکل تنوع بیش از حد محصولات خود را حل کند، همه دستگاه ها را به روزرسانی کند و تمام شرکت های تولیدکننده را هم سو کند. گوگل نمی تواند به یک باره تبدیل به تولید کننده سخت افزار بهینه برای سیستم عامل خود شود. و بسیاری موارد دیگر که همگی ناشی از اینرسی بازار است.

اما شرکت ریم می تواند با طراحی یک سیستم عامل کم نقص، یک سخت افزار زیبا و پر قدرت، حمایت از تولید کنندگان نرم افزار برای تولید برنامه های اختصاصی و امکان اجرای برنامه های اندروید بدون نیاز به نصب برنامه جانبی به یک باره راه صد ساله را یک شبه طی کند.

بازار با محصولی مواجه خواهد شد که در عین بهره مندی از طیف گسترده اپلیکیشن های اندروید از کیفیت و حمایت نرم افزاری بلک بری برخوردار است ، از سخت افزار روز بهره می گیرد و از همه مهم تر هویت دارد. چیزی که محصولات اندروید حتی با تلاش شرکت هایی مانند گوگل (با برند نکسوس) و سامسونگ (گالکسی) نتوانسته اند بدست آورند. یکی از بزرگ ترین مزیت های بلک بری، چهره این برند است که همیشه به عنوان یک برند حرفه ای مطرح بوده و افراد با در دست گرفتن گوشی های این شرکت احساس تعلق به خانواده بلک بری را داشته اند. چیزی که اپل هم از آن بهره مند است.

آیا شما به عنوان یک مصرف کننده، اگر تمام وعده های شرکت ریم عملی شود، محصولی را از این شرکت خریداری خواهید نمود؟ آیا بلک بری می تواند به جای ویندوز عنوان نفر سوم بازار را تصاحب کند و یا حتی در جایگاهی بالاتر قرار گیرد؟                                         منبع:زومیت